Rəngli kağızlar necə hazırlanır?

Rəngli kağızlar qablaşdırma, poliqrafiya, reklam, dəvətnamə, vizit kartı, premium qutu və müxtəlif dizayn məhsullarında geniş istifadə olunur. İlk baxışda adi ağ kağızdan yalnız rənginə görə fərqlənsə də, keyfiyyətli rəngli kağızın istehsalı bir neçə mərhələdən ibarət mürəkkəb texnoloji prosesdir.

Rəngli kağızların istehsal üsulu kağızın növündən, istifadə olunan xammaldan, tələb olunan rəngdən, səth effektindən və son istifadə sahəsindən asılı olaraq dəyişə bilər.

1. Kağız xammalının hazırlanması

İstehsalın ilk mərhələsində əsas xammal kimi sellüloza liflərindən istifadə olunur. Sellüloza əsasən ağac materialından əldə edilir.

Sellüloza su ilə qarışdırılaraq maye formalı xüsusi kağız kütləsi hazırlanır. İstehsal olunacaq kağızın xüsusiyyətlərindən asılı olaraq bu qarışığa müxtəlif əlavələr də daxil edilə bilər.

Məsələn:

• rəng piqmentləri və boyalar;

• möhkəmləndirici əlavələr;

• səthin hamarlığını artıran maddələr;

• kağızın su və nəmə davamlılığını yaxşılaşdıran əlavələr;

• xüsusi tekstura və effekt yaradan komponentlər.

2. Kağıza rəng necə verilir?

Rəngli kağızların hazırlanmasında əsasən iki fərqli üsuldan istifadə olunur.

Kütlədən rənglənmiş kağız

Premium dizayn kağızlarında geniş istifadə edilən üsullardan biri kağızın bütün kütləsinin rənglənməsidir.

Bu zaman rəngləndirici maddə hələ sellüloza maye vəziyyətdə olarkən onun tərkibinə əlavə edilir. Beləliklə, rəng yalnız kağızın səthində deyil, bütün qalınlığı boyunca yayılır.

Kağız kəsildikdə onun kənarları da eyni rəngdə görünür.

Bu xüsusiyyət xüsusilə:

premium qablaşdırma, dəvətnamə, vizit kartı, kitab üzlükləri, parfümeriya və hədiyyə qutuları kimi məhsullar üçün böyük üstünlükdür.

Səthdən rənglənmiş kağız

Digər üsulda əvvəlcə ağ və ya açıq rəngli kağız hazırlanır, daha sonra onun səthinə boya və ya xüsusi örtük tətbiq edilir.

Bu üsulla çox fərqli dekorativ effektlər yaratmaq mümkündür.

Məsələn:

• metalik effekt;

• mirvari parıltısı;

• mat səth;

• parlaq səth;

• xüsusi tekstura;

• müxtəlif dekorativ örtüklər.

Belə kağızlarda səth rəngi ilə kağızın daxili hissəsinin rəngi fərqli ola bilər.

3. Kağız vərəqinin formalaşdırılması

Hazırlanmış rəngli sellüloza qarışığı kağız istehsal maşınının xüsusi tor sisteminə ötürülür.

Burada qarışığın tərkibində olan suyun böyük hissəsi ayrılır və sellüloza lifləri bir-biri ilə birləşərək nazik kağız təbəqəsi əmələ gətirir.

Bu mərhələ kağızın gələcək qalınlığına, strukturuna və səth xüsusiyyətlərinə birbaşa təsir göstərir.

4. Presləmə

Formalaşmış kağız təbəqəsinin tərkibində hələ də kifayət qədər su olur.

Buna görə kağız xüsusi pres silindrlərinin arasından keçirilir. Presləmə nəticəsində artıq su çıxarılır və kağız daha sıx və möhkəm olur.

Presləmə kağızın səthinin və qalınlığının bərabər olmasına da kömək edir.

5. Qurutma

Daha sonra kağız isti quruducu silindrlərdən keçirilir.

Bu mərhələdə kağızın tərkibində qalan nəmlik böyük ölçüdə aradan qaldırılır.

Qurutma prosesinin düzgün aparılması çox vacibdir. Temperatur və rütubət balansı düzgün olmadıqda kağızın əyilməsi və ya formasının dəyişməsi mümkündür.

6. Kağızın səthinin hazırlanması

Kağız quruduqdan sonra tələb olunan məhsuldan asılı olaraq əlavə emal mərhələlərindən keçə bilər.

Məsələn, kağız xüsusi silindrlərin arasından keçirilərək daha hamar səth əldə edə bilər. Bu proses kalandrlama adlanır.

Digər kağız növlərində isə əksinə, xüsusi tekstura yaradılır.

Beləliklə, müxtəlif səthlər əldə etmək mümkündür:

hamar, kobud, teksturalı, mat, parlaq, ipək effektli və digər dekorativ səthlər.

7. Xüsusi effektli rəngli kağızlar

Müasir dizayn kağızlarında yalnız sadə rənglərdən istifadə edilmir.

İstehsalçılar müxtəlif piqmentlər, liflər və örtüklər vasitəsilə xüsusi vizual effektlər yaradırlar.

Bunlara misal olaraq:

• qızılı və gümüşü effekt;

• metalik rənglər;

• perlamutr;

• parıldayan səth;

• təbii lif görünüşü;

• mərmər effekti;

• yumşaq və məxməri səth;

• xüsusi relyef və teksturaları göstərmək olar.

Bu növ kağızlardan əsasən premium məhsulların hazırlanmasında istifadə olunur.

8. Qramaj nə deməkdir?

Rəngli kağız seçərkən ən vacib göstəricilərdən biri qramajdır.

Qramaj kağızın 1 kvadratmetrinin çəkisini göstərir və g/m² ilə ifadə olunur.

Məsələn:

120 g/m² – daha nazik kağızlar və daxili çap işləri üçün;

200–250 g/m² – dəvətnamə, menyu, kart və müxtəlif dizayn məhsulları üçün;

300–350 g/m² – vizit kartı, premium qablaşdırma və qutular üçün;

daha yüksək qramajlar isə xüsusi qablaşdırma və konstruktiv məhsullar üçün istifadə edilə bilər.

Kağızın qalınlığı yalnız qramajdan deyil, onun lif quruluşundan və istehsal texnologiyasından da asılıdır.

9. Keyfiyyətə nəzarət

İstehsalın sonunda rəngli kağızlar müxtəlif keyfiyyət yoxlamalarından keçirilir.

Yoxlanılan əsas göstəricilər bunlardır:

• rəngin bərabərliyi;

• qramaj;

• qalınlıq;

• səthin hamarlığı;

• rütubət səviyyəsi;

• möhkəmlik;

• rəng davamlılığı;

• çap uyğunluğu.

Xüsusilə böyük tirajlı işlərdə eyni rəngin müxtəlif istehsal partiyalarında mümkün qədər stabil qalması vacibdir.

Kütlədən rənglənmiş kağızın üstünlüyü nədir?

Kütlədən rənglənmiş dizayn kağızlarının əsas üstünlüklərindən biri onların kəsildikdə də rəngini saxlamasıdır.

Məsələn, qara rəngli və 300 g/m² qalınlığında kütlədən rənglənmiş kağız kəsildikdə onun kənarında ağ xətt yaranmır.

Bu xüsusiyyət premium qablaşdırma və yüksək keyfiyyətli poliqrafiya məhsullarında məhsula daha estetik görünüş verir.

Rəngli kağız harada istifadə olunur?

Rəngli və dizayn kağızlarının istifadə sahəsi olduqca genişdir:

• premium qutular;

• parfümeriya qablaşdırmaları;

• şokolad və qida qablaşdırmaları;

• şərab və içki qutuları;

• vizit kartları;

• dəvətnamələr;

• sertifikatlar;

• menyular;

• kitab və kataloq üzlükləri;

• kağız paketlər;

• etiketlər;

• reklam və dekorasiya məhsulları.

Düzgün kağız seçimi məhsulun yalnız görünüşünə deyil, onun toxunuş hissinə və ümumi premium təsirinə də ciddi şəkildə təsir edir.

Rəngli kağız seçərkən nələrə diqqət etmək lazımdır?

Rəngli kağız alarkən yalnız rəngə baxmaq kifayət deyil.

Kağızın qramajı, qalınlığı, teksturası, çap texnologiyasına uyğunluğu, laminasiya, folqa basqısı, UV lak, kəsim və digər sonrakı emal prosesləri də nəzərə alınmalıdır.

Məsələn, bəzi tünd rəngli kağızlarda adi CMYK çapı istənilən nəticəni verməyə bilər. Belə materiallarda ağ toner, ağ mürəkkəb, isti folqa, şelkoqrafiya və digər xüsusi çap texnologiyalarından istifadə edilə bilər.

Nəticə

Rəngli kağızın hazırlanması sadəcə ağ kağızın rənglənməsindən ibarət deyil. Sellülozanın hazırlanmasından başlayaraq rəngləmə, vərəqin formalaşdırılması, presləmə, qurutma və səthin emalına qədər bütün proses son məhsulun keyfiyyətinə təsir göstərir.

Məhz buna görə eyni rəngdə görünən iki kağız arasında keyfiyyət, tekstura, çap uyğunluğu və davamlılıq baxımından ciddi fərqlər ola bilər.

Peşəkar poliqrafiya və qablaşdırma layihələrində düzgün rəngli və dizayn kağızının seçilməsi hazır məhsulun görünüşünü tamamilə dəyişə bilər.